Πως θα σταματήσουν οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες να είναι αδύναμες και ασταθείς

Χρόνος ανάγνωσης ⏰ 4 λεπτά

“Πως θα γίνουν οι εύθραυστες αλυσίδες εφοδιασμού δυνατότερες και περισσότερο σταθερές”.
Έρευνα των : Adel Guitouni, Cynthia Waltho, Mohammadreza Nematollahi, University of Victoria

Το 2019, οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού διακίνησαν περισσότερα από 19 τρισεκατομμύρια δολάρια σε εξαγόμενα αγαθά.

Η παραγωγή και η πώληση πολλών ειδών που χρειαζόμαστε και χρησιμοποιούμε — συμπεριλαμβανομένων παιχνιδιών, ρούχων, τροφίμων, ηλεκτρονικών ειδών και επίπλων σπιτιού — εξαρτώνται από τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Για τους περισσότερους από εμάς, οι αλυσίδες εφοδιασμού δεν είναι πλέον μια αφηρημένη έννοια.

Η πανδημία του COVID-19 αύξησε την ευαισθητοποίησή μας σχετικά με την αλληλεξάρτηση των οικονομικών μας συστημάτων. Τώρα καταλαβαίνουμε τους πολλούς τρόπους με τους οποίους αυτές οι αλυσίδες διαμορφώνουν και επηρεάζουν άμεσα τη ζωή μας.

Η πανδημία αποκάλυψε επίσης το πόσο εύθραυστες είναι οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν και άλλοι ηγέτες στον κόσμο προειδοποιούν για τον αντίκτυπο που θα έχει στην παγκόσμια οικονομία από τη συνεχιζόμενη συμφόρηση της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Μια αλυσίδα εφοδιασμού είναι ένα σύνολο οργανισμών — όπως προμηθευτές, κατασκευαστές, διανομείς και λιανοπωλητές — που συνεργάζονται για να παρέχουν στους τελικούς πελάτες ένα συγκεκριμένο προϊόν ή υπηρεσία.

Η εφοδιαστική αλυσίδα γίνεται παγκόσμια όταν το προϊόν ή η υπηρεσία ξεπερνά πολλαπλά διεθνή σύνορα.

Οι παγκόσμιες οργανώσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας εξαρτώνται άμεσα και έμμεσα ο ένας από τον άλλο.

Οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού έχουν συμβατικά επικεντρωθεί στην επίτευξη οικονομικής αποτελεσματικότητας πάνω από όλα.

Στην πράξη, οι αποφάσεις που λαμβάνονται και οι ενέργειες που ακολουθούν από κάθε οργανισμό επηρεάζουν την απόδοση ολόκληρης της αλυσίδας εφοδιασμού.

Ένα πρόβλημα σε οποιοδήποτε σημείο τροφοδοτεί άλλα προβλήματα σε διαφορετικά στάδια της αλυσίδας.

Μια έλλειψη προϊόντος σε ένα κατάστημα λιανικής, για παράδειγμα, μπορεί να προκληθεί από ανυποψίαστα προβλήματα όπως εργατικά ζητήματα, ελλείψεις πρώτων υλών ή υπερφορτωμένα λιμάνια.

Εν τω μεταξύ, το κόστος μεταφοράς ενός κοντέινερ από την Κίνα στη δυτική ακτή της Βόρειας Αμερικής εκτιμάται ότι έχει αυξηθεί κατά 650 % από πριν από την πανδημία.

Ο στόχος της οικονομικής αποτελεσματικότητας έχει μεταφέρει την παγκόσμια παραγωγή σε περιοχές χαμηλού κόστους, έχει αυξήσει τις ροές εμπορευμάτων, έχει προκαλέσει συμφόρηση στα λιμάνια και έχει διαβρώσει την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού.

Η μείωση του κόστους πάνω από όλα έγινε ένας αγώνας δρόμου προς τα κάτω. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα παγκόσμιες οικονομίες με περιορισμένες απολύσεις, απρόοπτα και διασφαλίσεις.

Οι εύθραυστες παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού γίνονται ακόμη πιο ευάλωτες από τον κατακερματισμό των διαδικασιών λήψης αποφάσεων, την περιορισμένη συνεργασία μεταξύ αγοραστών και προμηθευτών και τη διαχείριση συναλλαγών.

Δεν υπάρχει καμία προφανής κεντρική επιχείρηση ή αρχή που να διοικεί και να ελέγχει αυτές τις αλυσίδες. Αντίθετα, πολλές εταιρείες συνεργάζονται και ανταγωνίζονται για την αξία που δημιουργείται.

Οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού συνεισφέρουν επίσης σημαντικά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και έχουν αντίκτυπο στη βιοποικιλότητα του αέρα, της γης και του νερού και στους γεωλογικούς πόρους.

Η αλυσίδα εφοδιασμού μιας τυπικής εταιρείας είναι υπεύθυνη για το 80% των εκπομπών του θερμοκηπίου και συμβάλει περισσότερο από το 90% στην ατμοσφαιρική ρύπανση που δημιουργείται κατά την παραγωγή και τη διανομή ενός καταναλωτικού προϊόντος.

Ένα δισεκατομμύριο μετρικοί τόνοι εκπομπών θα μπορούσαν να εξοικονομηθούν εάν οι βασικοί προμηθευτές 125 από τους μεγαλύτερους αγοραστές στον κόσμο αύξαναν την εισροή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά 20%.

Επιπτώσεις στην κοινωνία

Ο αντίκτυπος των αλυσίδων εφοδιασμού επεκτείνεται όμως και στην κοινωνία. Περισσότεροι από 24,9 εκατομμύρια άνθρωποι έχει τεκμηριωθεί ότι εργάζονται σε συνθήκες δουλείας σε αυτές τις αλυσίδες.

Οι επιχειρήσεις στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού αντιμετωπίζουν αυξημένη πίεση από διαφορετικούς ενδιαφερόμενους φορείς να υιοθετήσουν τη βιωσιμότητα και να αποκαλύψουν τις επιπτώσεις τους.

Ένα ολλανδικό δικαστήριο διέταξε πρόσφατα τη Shell να μειώσει τις εκπομπές άνθρακα κατά 45 τοις εκατό από τα επίπεδά της το 2019.

Στο μέλλον, η αποκάλυψη και η διαφάνεια της εφοδιαστικής αλυσίδας θα γίνουν ο κανόνας της χρηστής διακυβέρνησης.

Ο κόσμος χρειάζεται ισχυρές αλυσίδες εφοδιασμού που βασίζονται στη βιωσιμότητα, τη συνεργασία, την εμπιστοσύνη, τη διαφάνεια, την προβολή και τη διαφοροποίηση της προσφοράς.

Αυτό το νέο μοντέλο αλυσίδων εφοδιασμού θα μπορούσε να βοηθήσει στην καταπολέμηση της οικονομικής αστάθειας, της κλιματικής αλλαγής και της ανισότητας. Οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού συνδέουν επιχειρήσεις και αγορές σε όλα τα επίπεδα οικονομικών, κοινωνικών και οικολογικών συστημάτων.

Αυτό σημαίνει ότι οι πελάτες, οι κυβερνήσεις και άλλοι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ενθαρρύνουν την εμφάνιση ισχυρών και βιώσιμων αλυσίδων εφοδιασμού.

Η υπεύθυνη λήψη αποφάσεων εντός των αλυσίδων εφοδιασμού έχει τη δυνατότητα να συμβάλει στην οικονομική πρόοδο και την κοινωνική ευημερία, διατηρώντας παράλληλα την περιβαλλοντική ακεραιότητα του πλανήτη.

Η οικοδόμηση αποτελεσματικής συνεργασίας σημαίνει επιβράβευση της υπεύθυνης και μακροπρόθεσμης διαχείρισης των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού και αποθάρρυνση βραχύβιων κερδών.

Οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού θα πρέπει να προωθούν την κατανομή των κερδών και των πόνων μεταξύ αγοραστών και προμηθευτών.

Πρέπει να δημιουργηθούν κίνητρα για την ενθάρρυνση αυτής της συνεργασίας. Η ψηφιοποίηση της οικονομίας θα συμβάλει επίσης στην καλύτερη διαφάνεια και ιχνηλασιμότητα στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Ωστόσο, η μετάβαση προς ισχυρές παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού δεν είναι απλή, επειδή ιστορικά, έχουν επικεντρωθεί σε βραχυπρόθεσμες ανταμοιβές.

Για δεκαετίες, δικαιολογούσαμε την ανάπτυξη εύθραυστων και κατακερματισμένων παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού στο όνομα της οικονομικής ανάπτυξης και της οικονομικής αποτελεσματικότητας. Αυτό μπορεί να παρείχε βραχυπρόθεσμα οφέλη, αλλά έχει δημιουργήσει την τρέχουσα κρίση της εφοδιαστικής μας αλυσίδας. Θα μας αποκαλύψει άραγε αυτή η κρίση ένα νέο δρόμο προς τα εμπρός;